Đá phạt trực tiếp có thể đưa bóng thẳng vào lưới đối phương để ghi bàn; đá phạt gián tiếp thì bóng bắt buộc phải chạm thêm một cầu thủ khác trước khi vào lưới, nếu không bàn thắng không được công nhận. Trọng tài ra hiệu cho quả phạt gián tiếp bằng cách giơ một tay thẳng lên trên đầu và giữ nguyên cho đến khi bóng được chạm bởi cầu thủ khác hoặc ra ngoài sân. Bài này đi qua sự khác biệt đó bằng một bảng tình huống, những lỗi nào dẫn đến quả phạt nào và một số chi tiết về vị trí đặt bóng mà người xem hay nhầm.
Hai loại quả phạt và dấu hiệu nhận biết
Khi đội nào đó phạm lỗi, trọng tài cho đối phương hưởng một quả đá phạt. Quả phạt có hai dạng. Với quả phạt trực tiếp, người đá có thể sút thẳng vào khung thành. Với quả phạt gián tiếp, trọng tài giơ tay lên cao để báo hiệu rằng bàn thắng chỉ hợp lệ khi bóng đã chạm một cầu thủ khác (của bất kỳ đội nào) sau cú đá. Nếu không có hiệu lệnh giơ tay thì quả phạt là trực tiếp.
Điểm chung của cả hai loại là khoảng cách tối thiểu của hàng rào: cầu thủ đối phương phải đứng cách bóng ít nhất 9,15 mét (10 yard; 10 × 0,9144 = 9,144 mét, được làm tròn thành 9,15) cho đến khi bóng vào cuộc. Ngoại lệ là khi họ đứng trên vạch cầu môn giữa hai cột dọc. Quả phạt vào cuộc khi bóng được đá và di chuyển rõ ràng, và người đá không được chạm bóng lần hai trước khi có cầu thủ khác chạm bóng.
Lỗi nào dẫn đến loại quả phạt nào
| Loại quả phạt | Ví dụ lỗi | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trực tiếp | Đá hoặc định đá đối phương, ngáng chân, nhảy vào người, xô đẩy, tắc bóng thô bạo, giữ người, chơi bóng bằng tay cố ý | Lỗi này xảy ra trong khu phạt đền của đội phạm lỗi sẽ thành quả phạt đền |
| Gián tiếp | Chơi bóng nguy hiểm, cản trở đối phương mà không có va chạm, ngăn thủ môn thả bóng khỏi tay | Bàn thắng chỉ tính khi bóng chạm thêm cầu thủ khác |
| Gián tiếp (thủ môn) | Thủ môn dùng tay chạm bóng khi đồng đội cố ý chuyền về bằng chân, hoặc nhận bóng trực tiếp từ quả ném biên của đồng đội | Đặt tại nơi xảy ra lỗi |
Danh sách trên không đầy đủ, nhưng đủ để thấy nguyên tắc: lỗi liên quan đến va chạm thể chất hoặc chơi bóng bằng tay cố ý thường dẫn đến quả phạt trực tiếp, còn lỗi mang tính cản trở, nguy hiểm hoặc vi phạm kỹ thuật thường dẫn đến quả phạt gián tiếp.
Bóng vào lưới thì kết quả ra sao
Đây là phần dễ nhầm nhất. Kết quả phụ thuộc vào loại quả phạt và vào lưới của ai, như bảng dưới đây.
| Loại quả phạt | Bóng vào lưới đối phương mà chưa chạm ai | Bóng vào lưới đội đá mà chưa chạm ai | Bóng chạm cầu thủ khác rồi vào lưới đối phương |
|---|---|---|---|
| Trực tiếp | Bàn thắng | Phạt góc cho đối phương | Bàn thắng |
| Gián tiếp | Phát bóng lên (đối phương) | Phạt góc cho đối phương | Bàn thắng |
Hãy đọc từng ô. Với quả phạt gián tiếp, nếu người đá sút thẳng vào lưới đối phương mà bóng không chạm ai, bàn thắng bị từ chối và đối phương được hưởng quả phát bóng lên. Nếu bóng chạm thủ môn hoặc bất kỳ ai trước khi vào lưới thì bàn thắng hợp lệ. Còn nếu cả hai loại quả phạt mà bóng đi thẳng vào lưới của chính đội đá thì đối phương được hưởng quả phạt góc, một chi tiết thường bị quên.
Vị trí đặt bóng và những ngoại lệ
- Thông thường, bóng đặt tại nơi xảy ra lỗi.
- Khi đội phòng ngự được hưởng quả phạt trong khu cầu môn của chính mình, họ có thể đặt bóng ở bất kỳ điểm nào trong khu vực đó.
- Tương tự, quả phạt gián tiếp cho đội tấn công trong khu cầu môn của đối phương cũng được đá từ điểm gần nhất trên đường biên khu cầu môn song song với vạch cầu môn.
- Với lỗi trực tiếp xảy ra trong khu phạt đền của đội phạm lỗi, quả phạt đền được thực hiện thay vì quả phạt trực tiếp thông thường.
Hệ quả của điểm thứ ba là quả phạt gián tiếp của đội tấn công không bao giờ được đá sát ngay vạch cầu môn: bóng luôn nằm trên đường biên khu cầu môn, cách vạch cầu môn 5,5 mét, nên hàng thủ vẫn có khoảng không để cản phá.
Ví dụ tình huống giả định
Các đội A và B dưới đây là giả định để minh hoạ.
- Tình huống 1: Hậu vệ A kéo áo tiền đạo B ở ngoài vòng cấm. Đây là lỗi cầm giữ, dẫn đến quả phạt trực tiếp cho B. Người đá sút thẳng vào góc khung thành và bóng vào lưới mà không chạm ai: bàn thắng hợp lệ.
- Tình huống 2: Thủ môn A nhận bóng bằng tay sau khi đồng đội cố ý chuyền về bằng chân. Đây là lỗi dẫn đến quả phạt gián tiếp cho B, đặt tại nơi thủ môn chạm bóng. Nếu thủ môn đó ở trong khu cầu môn, bóng được dời ra đường biên khu cầu môn. B sút thẳng vào lưới mà không chạm ai: bàn thắng không được công nhận, A được phát bóng lên.
- Tình huống 3: Cùng quả phạt gián tiếp như trên, nhưng một cầu thủ B đá nhẹ cho đồng đội, đồng đội sút vào lưới: bàn thắng hợp lệ vì bóng đã chạm thêm một cầu thủ.
- Tình huống 4: Trong một quả phạt trực tiếp của A, người đá lỡ chân đưa bóng vào lưới nhà mà chưa chạm ai: B được hưởng phạt góc.
Điều đáng nhớ
Để ghi nhớ nhanh: hiệu lệnh giơ tay có nghĩa là bàn thắng phải qua ít nhất hai lần chạm; không có hiệu lệnh nghĩa là có thể sút thẳng. Bóng vào lưới nhà từ quả phạt, trực tiếp hay gián tiếp, đều dẫn đến phạt góc cho đối phương. Nội dung chỉ mang tính tham khảo về luật. Nếu bạn xem bóng đá kèm theo hoạt động liên quan đến cá cược, hãy nhớ hoạt động đó chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên, cần tuân thủ pháp luật và không bảo đảm kết quả.